Selam! Umarım herkesin keyfi yerindedir. Ben uzun zamandır yazmak istediğim bu yazıya başladığım için keyifliyim diyebilirim. Yaz ayının girmesiyle öğrenciler olarak zorunlu, gönüllü staj arayışına girdik. Bu yollardan geçmiş, üç farklı staj deneyimi olan bir genç olarak staj bulma konusunda ne yapacağını bilmeyen gençleri çok iyi anlıyorum. Çünkü her alanda zor zamanlardan geçiyoruz ve gençliğin kaygısızlık olması, yalnızca “oysa” lafının ardındaki birkaç kelime.
Staj yeri nasıl bulunur, hangi platformlardan iletişime geçilir, tüm tüyolar ve benim yaşadığım kimi komik, kimi güzel deneyimleri sizinle paylaşacağım. Bildiğim her şeyi aktarmaya çalıştığım rehber niteliğindeki bu yazıda unuttuğum yerler olursa veya farklı değişiklikler olursa güncellemeler yapılacaktır.
Biraz Kendimden Bahsedeyim:
Ben Dokuz Eylül Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri bölümü 4. sınıf öğrencisiyim.( 3. Sınıf yeni bitti yani.) Bölümü bilmeyenler ve sektörümüzü merak edenler için Yönetim Bilişim Sistemleri aslında en iyi meslek tanımı olarak “İş Analisti” yetiştiren multidisipliner bir bölüm. “YBS Uzmanı” unvanı ile mezun olacak olsak da öğrencilerin kimi yazılıma, kimi dijital pazarlamaya, kimi de geleneksel pazarlama, işletme gibi alanlara yöneliyor. Ben dijital pazarlama alanını çok sevmiş ve ilk yaptığım stajımdan sonra da bu alana karar vermiştim. Daha sonra daha çok SEO’ ya (Arama motoru optimizasyonu) yöneldim. 2021 yılının Ağustos ayında bir staj, 2022 yılının Kasım ayında bir başka staj yaptım. Temmuz ayında resmi olarak başlayacağım son bir stajım var. Sonrasında daha da staj yapmayı düşünmüyorum… Beni bizim sektörde biraz yordular. 🙃
Bu biraz işin şakası, gözünüz korkmasın tabii. Staj yapmak size çook şey katacaktır. Adımlar halinde staj bulma nasıl olur bakalım:
İlk Adım: Hangi Alanda Staj Yapacağınızı Belirleyin
Öğrenciler genelde okuduğu bölümle ilgili staj yapmak istiyorlar fakat bölümlerin birçok farklı alanı var. YBS için örnek yukarıda saydığım alanlar olabilir. İşletme gibi bölümler için insan kaynakları alanında mı, satış pazarlama alanında mı veya daha farklı alanlarda mı staj yapmak istersiniz?
Bunlara karar vermeniz sizi bir nebze de olsa rahatlatacaktır. Özellikle multidisipliner bölümlerde okuyanlar o stresi daha iyi anlar. Ben de bir İİBF’ li olarak sizi anlıyorum.🙃
İkinci Adım: CV Hazırlama
Evet, oldukça önemli bir nokta. Seçtiğiniz alanla ilgili projelerinizi, yeteneklerinizi CV’ nize eklemeye dikkat etmelisiniz. Garsonluk deneyiminizi bilişim alanındaki bir özgeçmişe yazmak doğru olmayacaktır. Önemli bir tüyo olarak eğer hangi alanda staj yapacağınıza karar verememişseniz veya “Benim için her alan olur.” diyorsanız ilginizi çeken alanlara özel CV hazırlayın. Yani birden çok CV’ niz olsun. Örneğin yazılım alanında da geliştirdiğiniz projeleriniz var, tasarım alanında da. İki alanda staj yapmak da size uygun. Tasarım projelerinizden bahsedip tasarımla ilgili sertifikalara yer verdiğiniz bir CV’ nin yanında yazılım için de aynı şekilde başka bir CV hazırlayabilirsiniz. Bunları klasörde tutup şirketlerin pozisyonuna veya hizmetlerine göre paylaşabilirsiniz.
CV hazırlamak için birçok uygulamayı kullanabilirsiniz. Google’ a CV hazırlama yazıp sitelere girdiğinizde sizi son ana kadar götürüp indirmek için para isteyebileceğini de hatırlatalım… O yüzden en iyisi Canva veya PowerPoint uygulaması. Ben CV’ lerimi PowerPoint uygulaması üzerinden düzenliyorum. Bir CV şablonu indirip dosya olarak açtığınızda üzerinde düzenleme yapabilirsiniz. Bu size karışık gelirse benim yararlandığım CV hazırlama YouTube videosundan faydalanabilirsiniz. Aklınıza takılan her şeyi bu videoda bulabilirsiniz.
Bir başka konu, CV’ nize sektörünüze göre eklemeniz gereken bazı bağlantılar olabilir. Örneğin bilişim alanında staj yapmak istiyorsanız Github hesabınız kesinlikle olmalı. Tasarım alanında Behance hesap linkiniz özgeçmişinizde yer almalı. Eğer staj bulma konusunda çok stresliyseniz ve alanınıza tam olarak karar vermemişseniz birden fazla CV oluşturma tavsiyesini uygulayabilirsiniz. Bu, alanınızı bulmanıza da yardımcı olacaktır. Ben ilk yaptığım stajda dijital pazarlama departmanındaydım fakat yazılım departmanını görüp “Ben tüm gün kod yazmaktan çok sıkılırım.” demiştim. Bir yandan sosyal medya departmanı da ilgimi çekmişti. Bu gibi şeyleri siz de yavaş yavaş fark edebilirsiniz.
İkinci Adım: Şirketleri Bulmak ve Stajyer Başvurusu Yapmak
Öğrenciler olarak en çok merak ettiğimiz konu bu. Nereden bulacağız stajyer arayan şirketleri? Şimdi öncelikle o şirketin illa stajyer ilanı açmasına gerek yok. Bunda anlaşabilirsek daha rahat ilerleriz. 🙃İkinci olarak illa bir iş bulma sitesi üzerinden CV’ lerinizi iletmek zorunda değilsiniz. Bir şirkete birçok yerden CV’nizi ve kendinizi göstermek için ulaşabilirsiniz. Aşağıya kısaca maddeler halinde yazacağım sonra uzun uzun anlatırım.
- Mail üzerinden( Üç stajımı da bu şekilde buldum, şirketler ilan açmamışlardı.)
- LinkedIn iş ilanları bölümünden
- Youthall, Indeed, KariyerNet gibi sitelerden
- Şirketlerin sosyal medya hesaplarından
- Stajyer programlarından
Stajınızı yapmak istediğiniz konumdaki şirketleri araştırmaya başlayın. Sektörde hangi firmalar var? Google, LinkedIn bu araştırma için çok önemli iki uygulama. Özellikle bir LinkedIn hesabınız yoksa kesinlikle olsun. Yeni açtıysanız bağlantılar edinin ve gönderiler paylaşın. LinkedIn, sektörünüzü takip etmek için harika bir uygulamadır.
Mail Üzerinden Şirketlerle İletişime Geçmek
Tekrarlıyorum, bir şirketin illa stajyer alımı için duyuru yayınlamasına gerek yok. Herhangi bir zamanda, güzel bir ön yazı ile şirketin mailine özgeçmişinizi ileterek sizi değerlendirmelerini isteyebilirsiniz. Uygun pozisyonları varsa ve özgeçmişinizi beğenirlerse sizinle iletişime geçeceklerdir.
Birçok şirkete aynı anda, aynı ön yazı ile (tabii ki kimi zaman değişecektir. Başka şeyler yazmak istediğiniz şirketler olabilir. Fakat genel olarak aynı kalıyor.) başvurunuzu yapabilirsiniz. Sadece bir değil birden fazla şirkete başvuru yapmanız şansınızı arttıracaktır. Mail’ de kullandığınız yazı dili çok önemli.
Kasım ayında yaptığım ikinci stajda mülakata gittiğimde bana “Mailde kendini çok güzel açıklamışsın, tek bir noktalama yanlışı bile yoktu. Gördüğümde yanımdaki kişiye gösterdim, görüşelim dedik.” demişlerdi. Mülakat yaptığım kişiler eskiden öğretmenmiş tabii. Hatta biri Türkçe öğretmeniymiş.😃 Kendinizi açıkça ifade etmeniz önemli. Ön yazı metni için yardım aldığım kaynak Ön Yazı Nasıl Yazılır adındaki bir yazıydı. Her sektörde iletişim yetenekleri oldukça önemli. Bir süre sonra mail yazma beceriniz gelişecektir zaten. Gözünüze kestirdiğiniz şirketlerin mail adreslerini, web siteleri üzerinden rahatlıkla bulabilirsiniz.
Burada birkaç tüyo verebilirim. Genelde başvurular “info@sirketadi.com” formunda bir maile gönderilir. Fakat ufak bir araştırmayla şirketlerin insan kaynakları maillerini de bulabilirsiniz. O da genelde “ik@sirketadi.com” veya “kariyer@sirketadi.com” şeklinde olur fakat emin olmalısınız.
Öncelikle şirketin web sitesinde kariyer adında bir kategori olup olmadığına bakın. Bazen şirketler açık pozisyonlarını burada paylaşırlar ve altına ilgili mail adreslerini girerler. Bir başka yöntem ise o şirketin LinkedIn gönderilerini incelemek. Burada eski iş ilanları varsa mail adresleri de yazacaktır. LinkedIn’ de bulamazsanız sosyal medya hesaplarındaki geçmiş gönderilere bakabilirsiniz. Eğer hiçbir şekilde bulamazsanız şirketin Instagram gibi sosyal medya hesaplarına sorup bilgi alabilirsiniz. Sizinle ilgilenip paylaşacaklardır.
LinkedIn İş İlanları Üzerinden Şirketlerle İletişime Geçmek
Staj bulma konusunda çok önemli bir madde de LinkedIn uygulamasıdır. LinkedIn’ de ilgilendiğiniz sektördeki iş ilanları için uyarı oluşturabilir, size uygun stajyer ilanlarına başvuru yapabilirsiniz. Kolay başvuru üzerinden sadece CV gönderip belki birkaç istenen soruyu yanıtlarsanız olacaktır. LinkedIn hesabında az bağlantınız olduğu zaman kısıtlı hesapları görürsünüz. O yüzden ağınızı geliştirmeniz iş ilanlarını görmek açısından da önemlidir.
Bir başka tüyo olarak eğer hesabınızı doldurduysanız bir süre sonra LinkedIn Premium kullanabilirsiniz. 1 ay boyunca ücretsiz seçeneğini kullanarak para ödemezsiniz ve daha rahat staj bulma şansınız olabilir. Beğendiğiniz ve istediğiniz şirketin İk uzmanı ile veya şirket yöneticisi ile LinkedIn özel mesaj üzerinden irtibata geçebilirsiniz.
Premium olmak burada işe yarar çünkü bağlantınızın olmadığı hesaplara mesaj attığınızda karşı taraf göremiyor. Premium seçeneğinde bu durum ortadan kalkıyor. Ben bu şekilde bağlantılarımı artırarak bazı kişilerle mesaj üzerinden görüşmüştüm.
Youthall, Indeed, KariyerNet gibi Sitelerden Şirketlerle İletişime Geçmek
Bu sitelerden stajyer ilanlarını takip edip, sitelerde profil oluşturabilirsiniz. Hatta abone olarak yeni iş ilanlarını mail olarak alabilirsiniz.
Şirketlerin Sosyal Medya Hesaplarından İletişime Geçmek
Bazen şirketler stajyer ilanlarını Instagram gibi sosyal medya hesaplarından yayınlıyor. Ya da LinkedIn’ de iş ilanı açmak yerine gönderi olarak yayınlıyor. Ufak araştırmalarla bunları bulabilir ve belirtilen mail adreslerine buradan başvuru yapabilirsiniz.
Stajyer Programlarından Şirketlerle İletişime Geçmek
Özellikle büyük şirketler çeşitli programlarla stajyer alımı yapıyorlar. Bunlar bir yarışma, eğitim, bootcamp gibi çeşitli süreçler olabiliyor. Bu stajyer ilanlarını ise bazı yerlere abone olarak gerçekleştirebilirsiniz. Bir Milyon İstihdam, Youthall, Talentopia gibi sitelere abone olarak bakabilirsiniz.
3. Adım: Mülakatlar
Mülakatta genelde sizden kendinizi anlatmanızı, CV’ nize eklediğiniz programları ne kadar bildiğinizi, teknik bilgileri vs anlatmanızı isterler. Bir iş deneyiminiz varsa orada neler yaptığınızdan bir daha bahsetmenizi isteyeceklerdir büyük ihtimalle. Sektör hakkında konuşmalar da olur.
Mülakatlarda biraz stres her zaman normaldir, kendinizi iyi anlattığınız sürece bir sıkıntı olmayacaktır. Hatta fark edeceksiniz ki çoğu mülakatlar sohbet tarzı geçiyor. Mülakatta önemli olan bence “Ben bazı şeyleri biliyorum, evet belki bazı şeyleri de bilmiyorum ama öğrenirim. Öğrenmeye, kendimi geliştirmeye hevesliyim. Kolay kavrayan biriyim hiç bilmediğim bir şeyi bile anlatırsanız üzerine koyup o işi halledebilirim.” düşüncesini kavrayıp karşı tarafa iletmek. Bu noktada “Yetiştirmek üzere stajyer” mantığı da öne çıkıyor.
Öğrenciler olarak stajı sektörü görmek ve bilen kişilerden daha çok öğrenmek, yetişmek için yapıyoruz. Sağlıklı ilişkiler kuran, “Bize istediğin kadar soru sorabilirsin.” diyen ve işini severek yapan bir şirket bulursanız ne mutlu. Çünkü orada gelişip yetişmeniz için alan olacaktır.
4. Adım: Staja Başlama
İlk iş günü gergin olabiliyor. Yine çok normal bir durum. Alışmanız için kendinize süre tanımalısınız. Benim ilk stajım kurumsal hayattaki ilk deneyimimdi. Yani daha önce garsonluk vs. hiçbir işte çalışmamıştım. Ajansta o kadar zorlanıyordum ve sosyal anksiyetem tutuyordu ki kime bey, kime abi, kime ismiyle hitap edeceğimi bilmiyordum. Bu yüzden genelde sessiz kaldım. Kalabalık bir takımdı ve öğle aralarında kimlerin yanında yemek yesem bilemiyordum bile. Ama öğle araları ve molalar kaynaşmak için iyi yerler olabiliyor, aklınızda olsun.
O zamanlar tam hafiften alışmaya başladığımda ve artık öğle aralarına tek çıkmamayı başardığımda maalesef stajdan ayrıldım. İkinci yaptığım stajda ilk stajıma göre çok daha faydalı şeyler öğrendim. Tecrübeli ve alanında yetkin insanlarla tanıştım. Şimdi oradaki projeyi freelance şekilde ilerletiyorum. Doğru seçimler yaptığınızda ve kendinizi geliştirmeyi gerçekten istediğinizde şimdi olan, öncekinden daha iyi olacak. Bu her şey için böyle…
Stajınız nasıl geçerse geçsin size çok şey katacak, işinizi özenle yapmaya dikkat edin yeterli. Takıldığınız yerleri sormaktan, araştırmaktan geri durmayın. İletişim yeteneğinizi güçlendirmeye ve herkesle tanışmaya da özen gösterin. Çünkü siz de bilirsiniz ki network kurmak önemli. Nereden ne geleceği de hiç belli olmuyor. Özellikle iş dünyasında bu böyle.
Son Olarak Birkaç Söz
Hayalleriniz ve hedefleriniz olduktan sonra bir stajın yanına başka staj, freelance işler, yeni eğitimler gelmeye devam edecektir. Staj yapmanın en güzel yanı da hayallerinizi keskinleştirmesidir. Mesela ben yaptığım stajlardaki deneyimlerden sonra bir SEO ajansı kurmayı kendime hedef edindim. Kendi alanımı net olarak çizdim. Stajınızı yaparken sektörün iyi yanlarının yanında kötü yanlarını da göreceksiniz. Bazen bir şirkette dedikodu, fısıldaşmalar eksik olmazken diğeri çok sakin ve kucaklayıcı olacak. Birileri bir şeyleri bildiğini zannedecek, ama bilmeyecek vs.
Bunlar yaşandıkça görülecek şeyler ve o ortamın size her zaman bir katkısı olacak. Son olarak iş hayatında tavsiyelerini oldukça faydalı bulduğum bir hesaptan bahsetmek istiyorum size. Instagram adresi ve LinkedIn adresini linklere tıklayarak görebilirsiniz.
İsteyen herkese staj, kendime de bir iş diliyorum. (777) 😃
Kıymetli zamanınızı bu yazıyı okumaya ayırdığınız için teşekkür ederim. Bir sonraki yazılarda görüşmek üzere. O zamana kadar kendinize çok iyi bakın.
Sevgiler!❤
Bu yazım da ilgini çekebilir: 2022 Hedeflerimin Değerlendirmesi