Bazı hislerle tanışmak, baş etmek ve özellikle tanımlamak zordur. Sanıyorum ki bir his tanımlandığında, ifade edildiğinde o hisle baş edebilme gücü artıyor. Hisse dair yaşadıklarımızı tanımladığımızda belirsizlikle savaşımız ateşkese dönüşüyor diye düşünüyorum ben. İşte yalnızlık hissinin içindeki belirsiz nokta için bir öneri; şimdi bahsedeceğim kitabı okuyabilirsiniz. Çünkü, tek yalnız siz değilsiniz. Fournier yalnız hissettiği her anı “Tek Yalnız Ben Değilim” kitabında tanımlıyor. Bu tanımlamaları tüm satırlarında içten, öylece ve keskin bir gerçeklikle anlatmayı başarıyor.
Fournier içimizden biri, tek yalnızın biz olmadığımızı da bilmemizi istiyor. Kedisini, ailesini ve eşini kaybettikten sonraki süreçte, 2019’da, kaleme alıyor bu eseri. Yazarın hayatından neredeyse tüm parçaları kitapta bulabiliyoruz. Ayrıca Fournier, yazar kimliğinin yanında bir komedyen. Bu kimliği eserlerine mizahi anlatım olarak yansıyor. En üzücü ve içten bir anda sizi güldürerek o yoğun havayı kırabiliyor.
“Yalnızlık bir eğilimdir ve çok ağırdır. Ben hafif bir kitap yazmaya çalıştım. Viyolonselden daha fazla akordeonun sesinin duyulmasına özen gösterdim, hüzün çok fazla hissedilir olduğunda ise hemen bir iki şaklabanlık yapıp birkaç kahkaha atılsın diye çabaladım.”
Tek Yalnız Ben Değilim, syf 139
Fournier, bir kitabını okuduğunuzda yazarını tanımak istediğiniz, hayatını öğrenmek istediğiniz yazarlardan. Ben kitap okuduğumda uzun zamandır böyle hissetmediğim için o hissi yakaladığımda çok mutlu oldum.
Yazar hakkında genel bilgilerden sonra kitaba gelecek olursak, toplam 145 sayfalık bir anlatı. Küçükken annesi tarafından mağazada unutulduğu bir anıdan yola çıkılarak yazılıyor. Yalnızlığın bir kabus gibi olduğunu, sarıp sarmaladığını ve bazen bir telefon sesinin, bir kapı çalmasının nasıl da heyecanlandırdığını anlatıyor. Kitabın genel akışının yanında aralarda ilerleyen ayrı bir panjurlu ev hikayesi var. Genellikle sağ sayfalarda ilerleyen bu küçük düşünceler, panjurlu evin içindeki komşuları anlatıyor. Hemen yanında kalabalık bir ev, yalnız hisseden bir adamın bakış açısıyla öfkeye, ihmal edilmişlik hissine neden oluyor. Aslında bu ev ve içindeki insanlar, metaforik bir anlatının süregelen hali.
Yalnızlığımızı anlayan birilerini bulmak istediğimizde, sanata sığınabiliriz. Yazar da bunları yaptığını kitapta anlatıyor. Müzelere gidiyor, tablolara bakıyor. Hatta bir müzeden kapanış anına kadar çıkmıyor, görevli uyardığında aslında orada kapalı kalmak istediğini ama bunu söylemeye cesaret edemediğini ve anlaşılmayacağını dile getiriyor. Kitabın bir bölümünde de sanat ve yalnızlık hakkındaki düşüncelerini şu şekilde açıklıyor:
“Kütüphanede kendimizi yalnız hissetmeyiz. Başkaları bizim için yazı yazdığı zaman, cebimizde yüzlerce kitap varken yalnız değiliz: Pascal’ın düşünceleri, Pierre Dac’ın düşünceleri, Montaigne’in denemeleri, Moliere’in oyunları, Jonesco’nun oyunları, Dürer’in resimleri, Reiser’in resimleri. Bir de Tenten çizgi roman serisinin tüm kitapları.”
Tek Yalnız Ben Değilim, syf 116
Bence Tek Yalnız Ben Değilim, yazarın yalnız hisseden herkesin elinden tutma ve kendi hissettiklerinde yalnız olmadığını kendine kanıtlamaya çalıştığı bir kitap. Oldukça çarpıcı, akıp giden ve düşündüren. Kitapta altını çizdiğim yerlere bir sonraki başlığı yazmak için yeniden baktım. Bu paragraf burada bitmişti ve o başlığı yazmıştım fakat buraya birkaç şey eklemek istedim. Bundan sonraki satırları hüzünle ve yazar gibi içtenlikle yazacağım. Bu kararımda gecenin etkisi var mıdır bilmiyorum. Yalnızlık benim için kalabalıklar içinde olmak istediğim, kalabalıklarda yeniden kendi alanıma çekilmek istediğim garip bir döngü. Yalnız olmayı çok sevdiğim, yalnız hissetmekten nefret ettiğim bir yerde. Kendimle daha güvendeyim ama tek başıma olmak da güvensiz. Evet yalnızlık özgürlük, yalnızlık bağımsızlık ve bu harika ama bir yandan yalnızlık tutsaklık. Yaklaşık 10 aydır tek başıma yaşıyorum ve bu duruma çok alıştım. Yakın zamanda ailemi görmeye yanlarına gittiğimde kendime ayırdığım bir zaman olmamasına delireceğim büyük ihtimal. Sevdiklerimin yanında olduğum için de içim sıcacık olacak, yalnız hissetmeyeceğim. Koşulsuz sevgiyi hissedeceğim.
Tek Yalnız Ben Değilim Alıntılar
Altını çizdiğim ve beğendiğim alıntıları da burada paylaşmak istedim.
- “Kafamın başka yerde olmasına bayılıyorum. Düşüncelerimin arasındaki yollara sapmayı, zihnimdeki çılgınlıkları özgür bırakmayı çok seviyorum. Tuhaf, uygunsuz, kimi zaman utanç verici düşüncelerimin olması hoşuma gidiyor.”
- “Başkalarının varlığından rahatsız olan bir kuşum, beni evcilleştirmek zordur, başkalarından korkan ama ‘Tüylerin ne kadar güzel!’ cümlesini duyabilmek için yine de başkalarına ihtiyacı olan bir kuşum, yalnız kalmamaktan korktuğu kadar yalnız kalmaktan korkan bir kuşum. Yalnızlık, özgürlük için ödenen bir bedeldir.”
- “Yalan makinesinin önünde yalnızım. Makine kulakları sağır eden bir sesle ötmeye başladı. Şöyle demiştim: ‘Yalnız olmayı seviyorum.’ Makineyi durduramıyorum. Şimdi herkes yalancı olduğumu öğrenecek.”
- “On yaşındaydım, annem geç kalmıştı ve ben Tanrı’ya annem geri gelirse rahip olacağıma söz vermiştim. Annem geldi, ben rahip olmadım. İsa’yı düşünüyorum, yüzündeki o hazin ifadeyi: ‘Baba, beni neden terk ettin?'”
- Kapının anahtar deliğinden içeri baktım. Bir adamın sırtını gördüm. Masanın başında oturmuş. Benim boyumda, saçları benimkiler gibi beyaz, biraz kambur duruyor. O adam benim.”
- Hayattan da ölümden korktuğum kadar korkuyorum. Hangisini seçmeliyim?
- “Sonunda sakin, özgür halime kavuşacak, özgürlük gibi baş döndürücü olan kutsal yalnızlığın kucağına sığınacak ve en nihayetinde yine yalnız olmayı başaracaktım.”
Kitap hakkında araştırma yaparken Melikşah Altuntaş’ın da yazarın kitaplarını okuduğunu ve çok sevdiğini anlattığı bir videosuyla karşılaştım. Onu da aşağıdan izleyebilirsiniz.
Ben bu yazarla tanışmanızı çok isterim. Anlatacaklarım bu kadardı, bu yazıya benimle eşlik ettiğiniz için teşekkür ederim. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere. Sevgiler ❤